ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း

ၽူႈတႅမ်ႈ - ၸၢႆးၽူင်းၶွင်ႇ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၵေႃတႆး

ဝၼ်းထီႈ - 6 October 2025

ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊလူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊမၢၼ်ႊ Union of Burma ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉ ႁိၵ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းမျႅၼ်ႇမႃႇၼႆႉ  ယၼ်ၼိူဝ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၶေႃႈလႆႈၸႂ် လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၼႂ်းၵႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူင်းၼမ်လၢႆသေ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႃး။ တႆးလႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၸွမ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်မႃး မိူဝ်ႈပီႊ1947။ တႆးတင်းၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းမုင်ႈမွင်းဝႃႈ တေဢၢၼ်းၵေႃႇတင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ federal ဢၼ်မီးလွင်ႈၵတ်းယဵၼ်၊ ဢၼ်ၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်း မီးသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃႈ self-determination တင်း မီးသုၼ်ႇပႂ်ႉပႃးႁဵတ်းၸွမ်း ၽိင်ႈထုင်းၽႂ်ၽႂ်မၼ်းမၼ်းၼႆယူႇ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်ၼမ်ႉႁၼ်တူဝ်မႃး၊ တႆးတင်းၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ယင်းဢမ်ႇလႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈ ၽွၼ်းလီလွင်ႈၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၼၼ်ႉ။

တၢင်းၵႃႊၼူၵ်ႉႁၢင်ႊလီ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆး | ပၢင်ၵႅဝ်ႉမၢႆတွင်း ဝၼ်းၵေႃႇတင်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းၵေႃတႆး 27 ပီႊတဵမ်

ၶၢဝ်းယၢမ်း ၼပ်ႉပဵၼ်လၢႆလၢႆသိပ်းပီႊ လႆႈၶၢႆႉလၢႆႊၵႂႃႇသေတႃႉၵေႃႈ၊ ပီႈၼွင်ႉတႆးတိုၵ်ႉလႆႈထူပ်းၺႃး ႁႅင်းႁိပ်ႇယူင်ႉတဵၵ်းတဵင်ၵူႊသႅၼ်းသႅၼ်း၊ လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၵူႊသိုပ်ႇသိုပ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမၢၼ်ႊႁူမ်ႇငမ်းၼၼ်ႉ လူၺ်ႈဢမ်ႇ ၸၢင်ႊမီးငဝ်းလၢႆး တင်း တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးမူႈယႂ်ႇလႆႈ။ လၵ်းၼမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ် ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယဵၼ်း ၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁတ်ႉတူင်ႇ တင်း ဢမ်ႇပၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်လိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး တင်း ၵၢၼ်ၶတ်းၸႂ်မွတ်ႇပိုၼ်း ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး၊ ဢမ်ႇပၼ်သွၼ်ပိုၼ်း တင်း ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ဢမ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလၢၼ်တႆး လႆႈဢဝ်ၵုင်ႇဢဝ်မုၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ပိူင်းၼႄ ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ်ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ  မီးထႅင်ႈတင်းၼမ်တင်းလၢႆယူႇ။ ပိူင်ၾၢင်တႆးၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ပၼ်ၶႂၢင်ႉႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇၼႄႁၢင်ႊမၼ်းလၢႆႊလၢႆႊၵွၺ်း။ လွင်ႈဝႆႉၵႃႊၶၼ်လိုၵ်ႉလိုၵ်ႉတေႃႇ ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼင်ႇ လိၵ်ႈလၢႆး၊ ပိုၼ်း တင်း သုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းမိူဝ်းၼႃႈႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉသမ်ႉ တိုၼ်းဢမ်ႇပၼ်ၶႂၢင်ႉ။

ၼိူဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်လႆႈပိူင်းမႃးၼႆႉ လၢႆးတၢင်းၵၢၼ်ၵေႈလိတ်ႈမၼ်းယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈႁၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉလဵဝ်လဵဝ်ၵွၺ်း တေပဵၼ်တၢင်းလွတ်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဝႆႉ။ ၵၢၼ်သၢင်ႈပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ဢၼ်ယၼ်ၼိူဝ်သဵၼ်ႈ တၢင်းၵေႃတႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈၽိုၵ်းႁဵၼ်းလိၵ်ႈလၢႆးလၢႆႊလၢႆႊ မၼ်းပဵၼ်ပႃးတီႈပူၵ်းတိုၼ်ႇ ၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉ ၶိူဝ်းယဝ်ႉ။ တႃႇတေပႂ်ႉပႃး၊ ၵႅတ်ႇၶႄ တင်း ႁုၼ်ႈမုၼ်းပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈပွင်ႇဝႃႈ တေလႆႈသၢၼ်ၶတ်းတေႃႇတၢင်ႇၸိူဝ်း ၵွၺ်းပဵၼ်ၵၢၼ်တုၵ်းယွၼ်း ၵုင်ႇသၢင်ႈသဝ်းၵူၼ်း တင်း လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ဢၼ်တိုၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇၵိူတ်ႇၵိုၵ်းပႃး ပုၼ်ႈတႃႇၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊလူင် ၼႆႉယဝ်ႉ။

ပၢႆးဝူၼ်ႉ ပုၼ်ႈတႃႇၸုၵ်းမၼ်ႈၼင်ႇၵူၼ်း

ပၢႆးဝူၼ်ႉယုမ်ႇပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်ဢွၼ်ၼမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း တင်း ၼႃႈၵၢၼ်ႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈသုၵ်ႉယုင်ႈသေတႃႉ မၼ်းမီးလွင်ႈလိုၵ်ႉလမ်ႇယူႇ၊ လွင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ “ၽူႈၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉတေႃႇ လွင်ႈဝႃႈၵဝ်ပဵၼ်ၽႂ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ တေႃႈတေဢမ်ႇၸၢင်ႊမီးလွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ၸၢင်ႊႁၢမ်းၵုင်ႇသၢင်ႈသဝ်းၵူၼ်းဝႆႉ”။ ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးတႆးဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ တူၼ်ႈၸႂ်၊ ၽိင်ႈထုင်း၊ ပိူင် ၾၢင် တင်း တူၼ်ႈၸႂ်ႁူမ်ႈပဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမၢၼ်ႊၵူႊသိုပ်ႇသိုပ်ႇလႆႈ တိုဝ်းၵမ်ႊလွၵ်းလၢႆးၸိၵ်းၸွမ်ၵုမ်းၵမ်ႊ centralization မႃး ၼႆႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵွၺ်း ၵၢၼ်ႁုပ်ႇသိမ်းတီႈလိၼ် တင်း ၶူဝ်းၶွင်ငဝ်ႈတိုၼ်း ယင်းႁူမ်ႈပႃးတင်း တၢင်းဝူၼ်ႉတၢင်း ဢၢၼ်ႇ၊ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တင်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃးလၢႆးသိပ်းသိပ်းပီႊယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး လႆႈၵိူတ်ႇ ယႂ်ႇၼႂ်းသိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်ႁၼ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၶိုတ်းၵၢပ်ႈ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လိၵ်ႈ တႆးၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇႁမ်ႈဝႆႉ ၼႂ်းလၵ်းသွၼ်လၵ်းႁဵၼ်း၊ ႁၢင်ႊမိူင်းတႆးလူင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်လွင်ႈယိုင်ႈ ယႂ်ႇမၢၼ်ႊမႃးႁူမ်ႈငမ်း တႅၼ်းတီႈၶိူဝ်းတႆးဝႆႉ။

ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်တုမ်ႉတွပ်ႇတေႃႇငဝ်းလၢႆးၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၵေႃတႆးလႆႈႁုၼ်ႈမုၼ်းမႃးပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်ပၵ်းၸႂ်ၼိူဝ် ၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉဢၼ်ယၼ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် critical consciousness ၸွမ်းပၢႆးဝူၼ်ႉ Paulo Freire မႃး လွင်ႈၼႆႉတႄႉ လွင်ႈႁူႉလိၵ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးႁူႉပွင်ႇတေႃႇလူၵ်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဝ်းတေလႆႈ ႁဵတ်းတႄႉ တေလႆႈၸွၺ်ႈထႅမ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁႂ်ႈၶဝ်ပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ယူင်ႉၵၢၼ်မိူင်း၊ ယူင်ႉၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး တင်း ယူင်ႉ ၵၼ်ႊၵူၼ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ် သၢင်ႈၸူဝ်ႊပၢၼ်ၶဝ်ယူႇဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၶဝ်တေလႆႈႁူႉ ပႃးဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်သေ လႅၵ်ႈလၢႆႊလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉပႅၼ် လွင်ႈတဵၵ်းတဵင်ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ။

ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၵေႃတႆး ဢၼ်တိုၼ်းတေလႆႈႁဵတ်းမီးယူႇသၢမ်လွင်ႈ

1.      ၵၢၼ်ပူၵ်းတိုၼ်ႇ ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တင်း လွင်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တေႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း

2.      ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း တၢင်းႁူႉ လႄႈ ၵၢၼ်ထတ်းသၢင်ႈၸၵ်းယွၺ်ႈ ႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်

3.      ၵၢၼ်သၢင်ႈႁႅင်းၸႂ် ႁႂ်ႈႁူႉပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇၵႅတ်ႇၶႄ တင်း ၵၢၼ်ၸွၺ်ႈထႅမ်ၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ

ႁႃႈႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်တေၵေႃႇၵိူတ်ႇၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉတေႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း

ၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ် ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လႄႈ ပိုၼ်း

တႃႇတေႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼႆႉ တၵ်းလႆႈႁူႉပွင်ႇလွင်ႈၶိူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ပိုၼ်းၶိူဝ်းဢွၼ်တၢင်းယဝ်ႉ။ ပိုၼ်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လွင်ႈလဝ်ႊလၢတ်ႈလဵၵ်ႉၼွၺ်ႉ ဢၼ်ၵိုၵ်းပႃးမႃးၸွမ်းပိုၼ်းမၢၼ်ႊ။ ပိုၼ်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ် သၢင်ႈ လွင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈ ဢၼ်ႁိုင်ႁီး ဢၼ်တေလႆႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸွမ်း၊ ၵေႃႇၵိူတ်ႇဢွၼ် တၢင်းပိုၼ်းမၢၼ်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် လႅၼ်ႊပိူင်ႇငမ်းမၢၼ်ႊမႃးတေႉတေႉ။ ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈႁဝ်း လႆႈၵေႃႇတင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး လၢႆၵၢပ်ႈလၢႆပၢၼ်၊ ဢဝ်လွင်ႈတြႃးၽဵင်ႇပဵင်းသေ ဢုပ်ႉပိူင်မႃး၊  မီးတၢင်းႁူႉၺၢၼ်ႇ တေႃႇလူၵ်ႈ လႄႈ ႁိမ်းႁွမ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈ ၵွၼ်းၵိူင်ႈၵၼ်မႃးသေယဝ်ႉ ပႂ်ႉပႃးၽိင်ႈထုင်းတင်းယဵၼ်ႇငႄႈမႃး။

ၵွပ်ႈၼႆ လုၵ်ႈႁဵၼ်းတၵ်းလႆႈႁဵၼ်းပိုၼ်း လႄႈ လွင်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး တင်း မိူင်းတႆးယၢမ်း လဵဝ်။ ထၢၼ်ႈငၢၼ်းၸဝ်ႈၸွမ်တႆးတင်းလၢႆၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸိူဝ်းၸဝ်ႈၾႃႉ တင်း ၵူၼ်းလူင်တႆး ၸိူဝ်းႁဵတ်း သၢင်ႈၸုၼ်ႉတူဝ် ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼင်ႇၸဝ်ႈၸၢင်ႉ တင်း ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈတိုၵ်းတေႃး ပုၼ်ႈတႃႇတႆး၊ တႃႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ တင်း ပိူင်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ federalism ၸိူဝ်းၼႆႉမႃး။ ၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ်တေႃႇ ပိုၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ၼင်ႇ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် တင်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်၊  လွင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊသိမ်းဢႃႇၼႃႇ မိူဝ်ႈ1962 တင်း ပၢင်တိုၵ်းတေႃးလၢႆလၢႆသိပ်းပီႊၸိူဝ်းၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပွင်ႇၸႂ်တေႃႇပိုၼ်းလင် ဢၼ်ၵေႃႇ ၵိူတ်ႇပဵၼ်လွင်ႈတဵၵ်းတဵင် တင်းလွင်ႈဢမ်ႇၽဵင်ႇပဵင်း ဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ယူႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တေ ပွင်ႇၸႂ်ပႃးဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တင်း တႃႈမုင်ႈႁၼ်ၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈပုၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈၶိူဝ်းႁဝ်း။

တီႈၸၼ်ႉၸွမ်တူင်ႇၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ႁဝ်းလႆႈၸႂ်ႉလွၵ်းလၢႆးၵၢၼ်ႁဵၼ်းပိုၼ်း၊ ၵၢၼ်လဝ်ႊလၢတ်ႈပိုၼ်း သၢင်ႈၶိူဝ်း၊ ၵၢၼ်ၼွင်ႇသၢၼ် တင်း ၸူဝ်ႊပၢၼ်တႆးၵူႊတူင်ႇတီႈ၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းIT ပိုၼ်ႊၽႄပၢႆးဝူၼ်ႉတၢင်း ႁၼ်ၵေႃတႆး ဢၼ်မီးတေႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးသေလႄႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၵွင်ႉၼွင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်း တင်း ပိုၼ်းပဵၼ် တေႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး လႄႈ ၸွၺ်ႈထႅမ်ႁႂ်ႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵွင်ႉၸၼ်ၶိုၼ်းပိုၼ်းလင်ၶဝ် တေႃႇပိူင်ပဵၼ်တေႉ ပၢၼ် ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယူႇ။

သုၼ်ႇ၊ လွင်ႈတြႃး တင်း လွင်ႈၽဵင်ပဵင်း ၼႂ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း ဢၼ်မီးၸၢဝ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼမ်လၢႆ

လွင်ႈတႆးႁဝ်းတူင်ႉၼိုင်ၶတ်းၸႂ် လႄႈ ၸုၼ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်ယူႇၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ပုၼ်ႈတႃႇၽိင်ႈ ထုင်းတႆးမဵဝ်းလဵဝ် မၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈလွင်ႈတြႃး တေႃႇၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊၼႆႉယဝ်ႉ။ တႄႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ မိူင်းၼႆႉ လႆႈလွင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်းမႃးၼၼ်ႉ ၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းလဵဝ်ႁူမ်ႈငမ်းမႃး ယူႇတႃႇသေႇ၊ ၶဝ်လႆႈၸႂ်ႉ တိုဝ်းႁႅင်းပွင်ႊဝၢၼ်ႈမိူင်း ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်တဵၵ်းတဵင်တေႃႇ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႃး။ ၵၢၼ် သၢၼ်ၶတ်းသဵင်ႇတႃႉတေႃႇ ယူင်ႉတဵၵ်းတဵင်ၵူႊသႅၼ်းသႅၼ်း ဢၼ်မၼ်းတဵၵ်းတဵင်ၾၢႆႇတူဝ်ဢိၵ်ႇၾၢႆႇၸႂ်ၼႆႉ  တေဢမ်ႇၸၢင်ႊယၼ်ၼိူဝ် လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၽိဝ်မၼ်းသေ တုမ်ႉတွပ်ႇၸွမ်းငဝ်းလၢႆး။ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်း တၵ်း လႆႈပွင်ႇၸႂ် လွၼ်ႉမွၼ်းသုၼ်ႇၵူႊသႅၼ်းသႅၼ်း ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ သုၼ်ႇဢၼ်ၼွင်ႇတင်း သုၼ်ႇလႅဝ်း(individual rights)၊ သုၼ်ႇႁူမ်ႈ(collective rights)၊ သုၼ်ႇၸွမ်းၽိင်ႈထုင်း( cultural rights)၊ သုၼ်ႇၸွမ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း(national rights) ၸိူဝ်းၼႆႉပႃးယူႇ။

လုၵ်ႈႁဵၼ်း တေလႆႈၶတ်ၸႂ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း လွင်ႈဝႃႈ ပိူင်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ federalism ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လွၼ်ႉၵႅၼ်မၼ်း ပွင်ႇသင်။ ပိူင်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ federalism ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွၼ်ႉမွၼ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ် ဢၼ် တႆးလႆႈ ႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၸွမ်းၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းသေ ၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊၼႆႉ မႃးယဝ်ႉ။ ၵႃႊၶၼ်ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉတႄႉ လွင်ႈၵူႊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ လွင်ႈမီးသုၼ်ႇၵွၼ်းပွင်ႁင်းၶေႃႈလႆႈ ၼႂ်းတူင်ႇၽႂ်တီႈမၼ်း၊ လွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်တေႃႇ ၽိင်ႈထုင်း တင်း လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁူမ်ႈပႃးပိူင်ၾၢင်ၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ ဢၼ်ႁဝ်း တၵ်းလူဝ်ႇႁဵၼ်းတႄႉ ပိုၼ်းတူဝ်ယၢင်ႇ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉဝႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်းႁိုဝ်ႁူမ်ႈယူႇၸွမ်းၵၼ် ၵတ်းၵတ်း ယဵၼ်ယဵၼ် လႄႈ ၽဵင်ႇၽဵင်ႇ ပဵင်းပဵင်းၵၼ် ၼင်ႇ- ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵိုၵ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းCanada၊ သုၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႁင်းၶေႃ ၼႂ်းမိူင်း Switzerland ၸိူဝ်းၼႆႉ လႄႈ တၢင်ႇမိူင်းပႃးယူႇ။

ယၼ်ၼိူဝ်လွင်ႈဢုပ်ႇၵုမ် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၶႄႉသဵင်ႇၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်သေ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၸၢင်ႊလႆႈလဵပ်ႈ ႁဵၼ်း လွင်ႈဝႃႈ ပိူင်မိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ federalism ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်ႊတႅၵ်ႇယၢႆႈ၊ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်တုၵ်းယွၼ်းတေႃႇသူႈ ပုၼ်ႈတႃႇလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတင်း လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃး၊ ပူၵ်းပွင် တင်း ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၽိင်ႈထုင်းတႆး

ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်း ၼႂ်းပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၵႂၢမ်း လၢတ်ႈႁၢႆ ၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတၢႆယဝ်ႉ။ ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ်မႃးၼႆႉ လိၵ်ႈလၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး လႆႈၶၢမ်ႇႁမ်ႈမႃး ဢမ်ႇ ၼၼ် လႆႈၶၢမ်ႈမၢင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇလူင်ပွင်ႊၸိုင်မႃး။ ၽွၼ်းသိုပ်ႇမၼ်းတႄႉ လုၵ်ႈႁဵၼ်း ၼုမ်ႇတႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇမေႃ လၢတ်ႈ၊ တႅမ်ႈ၊ လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈလၢႆးတင်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ် လူင်ႉ လႅၼ်ႇလႆႈ။

ၵၢၼ်သႂၢင်းၸႂ် သၢႆၸႂ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်း ၵိုင်ႇလႆႈႁူမ်ႈ ႁုၼ်ႈ လိၵ်ႈလၢႆးတႆး တင်း ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ၼႂ်းၸူဝ်ႊပၢၼ်ၵူႊဝၼ်းဝၼ်းၶဝ်ယူႇ၊ မၼ်းတေပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် တင်း ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယူႇ။ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီပဵၼ်တႄႉ ပုၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ဝူၼ်ႉဢၢၼ်ႇ တင်း ၵၢၼ်ပိူင်း လၢတ်ႈ ၼႂ်းၸၼ်ႉလူၵ်ႈၼႆႉလႆႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းတၵ်းလႆႈ လူဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးၵူႊထၢၼ်ႈ ထၢၼ်ႈလႆႈ၊ တႅမ်ႈမၢႆတွင်း လွင်ႈလဝ်ႊလၢတ်ႈတင်းပိုၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁွင်ႉၵႂၢမ်းတႆး ၸွမ်းၽိင်ႈထုင်း၊ ၵၢၼ်တႅမ်ႈ ၶူင်ႊၸွမ်း ၼင်ႇ တၢင်းဝူၼ်ႉလူၵ်ႈမီး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

တီႈၵေႃတႆးၼႆႉ ႁဝ်းပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃး တင်း ၵၢၼ်ပိုၼ်ႊၽႄၽိင်ႈထုင်းတႆး- ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ ၽိင်ႈ ယဵၼ်ႈငႄႈ၊ ၵၢၼ်ၵႃႈဝႅၼ်၊ ၵၢၼ်ပိူင်းပဵၼ်ႁၢင်ႊ၊ မဵတ်ႇမၢႆ၊ ၵၢၼ်သေႃႇသူၼ်းၼႂ်း social media ပုၼ်ႈတႃႇ တေပၢႆးပိူင်း တေႃႇလူၵ်ႈဝႃႈ ၽိင်ႈထုင်းတင်းပိူင်ၾၢင်ၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇႁူင်ႈဢမ်ႇႁၢႆ ယင်းမီး၊ ယင်းၵိုမ်း၊ ယင်းႁုၼ်ႈယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈ သၢၼ်ၶတ်း တေႃႇလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊ၊ မၼ်းၵွၺ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ပိူင်းၼႄဝႃႈ ၵႃႊၶၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ယင်းသိုပ်ႇ ယုၵ်ႉပၢင်းႁၢမ် တေႃႇမႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် တေႃႇႁွတ်ႈမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထၢၼ်ႈငၢၼ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တင်း ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်သၢင်ႈၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉၶိူဝ်း

ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ၸၢင်ႊပူတ်းပွၺ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်းၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈ လႄႈ ၸၢင်ႊပဵၼ်ၵၢၼ်တဵၵ်းတဵင်လႆႈ မိူၼ်ၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၵုမ်းၵမ်တေႃႇ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈပၼ်ၼႃႈလီ တေႃႇၸၢဝ်း ၶိူဝ်းမၢၼ်ႊမႃးသေ ပဵၼ်ၵၢၼ်တဵၵ်းတဵင်တေႃႇပိုၼ်း တင်း ပိူင်ၾၢင်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း မႃး။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ သဵၼ်ႈတၢင်းလိူၵ်ႈမႂ်ႇ ၸိူင်ႉၼင်ႇၵေႃတႆးၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇၵၢၼ် သိုပ်ႇသၢႆၸႂ် ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမႃး။

ႁဝ်းၶဝ်ၵေႃႈ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပွင်ႇၸႂ်မႃးဝႃႈ သိုဝ်ႇပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်သၢင်ႈၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉတေႃႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းယူႇ။ ၼႂ်းလူၵ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၶၢဝ်းယၢမ်းၶဝ်ၼမ်လၢႆ ၼႂ်းsocial media လူၼ်ႉၼမ်လိူဝ်သေ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းယူႇ။ သင်ႁဝ်းဢမ်ႇသၢင်ႈၼႅင်ႈသိုဝ်ႇႁဝ်း ပုၼ်ႈတႃႇႁူဝ်ၶေႃႈႁဝ်းၸိုင် သိုဝ်ႇ တၢင်ႇၸိူဝ်း ဢၼ်တေၸႂ်ႉတိုဝ်းဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႇၼင်ႇ ဝီးတီးယူဝ်း၊ ၶၢဝ်ႇ၊ လွင်ႈတၢင်း၊ ပၢႆးမွၼ်းသေ သၢင်ႈၵႃႊၶၼ် ၶဝ်မႃး။ လွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸႂ်ႉသိုဝ်ႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၼမ်လိူဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ၶၢမ်ႇသၢင်ႈ ဢွၵ်းဢေႃလူၺ်ႈၵႃႊၶၼ်ပိူၼ်ႈ၊ မၼ်းပၢႆႈပိူင်ႈၵၼ် တင်းၵႃႊၶၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးမႃး။ ယၼ်ၼိူဝ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တင်း သိုဝ်ႇသေ ႁဝ်းၸၢင်ႊသၢင်ႈၶိုၼ်းဢွၵ်းဢေႃ တင်း မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်တႆးႁဝ်းတေႃႇ တႆးႁဝ်းလႆႈယူႇ။

ပုၼ်ႈၽွၼ်း တင်း လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ

ၵၢၼ်ႁၵ်ႉတေႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းတေဢမ်ႇၸၢင်ႊ ယၼ်ၼိူဝ်ၸႂ်ၶုၺ်ႉႁၼ်၊ မၼ်းတၵ်းလႆႈယၼ်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းပၼ် တင်း ၵၢၼ်သၢင်ႈလီ ၸိူဝ်းၼႆႉယူႇ။ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းတေသၢင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်မၢင်ပႅတ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢႃႇၼႃႇ တင်းသွင်လၢႆး။ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈ ၶေႃႈၾၢင်ႉႁူႉ၊ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢိၵ်ႇၵၢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ယဝ်ႉ။ မၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ပွင်ႇၸႂ်တေႃႇလွင်ႈယူႇလွတ်ႈႁဝ်း ဢၼ်ယၼ်ၼိူဝ် ၵၢၼ်ႁူမ်ႈသၢင်ႈၵူႊၾၢႆႇၾၢႆႇ၊ ၵူႊၵေႃႉၵေႃႉ ၼင်ႇ- မေႃသွၼ်၊ ၸဝ်ႈႁႆႊၸဝ်ႈၼႃး၊ ၸဝ်ႈသၢင်ႇၶႃႇ၊ ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း၊ ၽူႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တင်းၵူၼ်း ၼုမ်ႇတင်းသဵင်ႈ တေလႆႈ ႁူမ်ႈႁွမ်းႁဵတ်းသၢင်ႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ပုၼ်ႈတႃႇမိူဝ်းၼႃႈၶိူဝ်းႁဝ်း တင်း ၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်းယဝ်ႉ။

လွင်ႈႁဝ်းသင်ႇသွၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းမီးတူၼ်ႈၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမႅၼ်ႈငၢမ်ႇၸွမ်း လွင်ႈၵတ်း ယဵၼ်၊ လွင်ႈ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ တင်း လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်ယူႇ။ ၵၢၼ်ပဵၼ်တႆးဝၼ်း မိူဝ်ႈၼႆႉၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်သၢင်ႈထၢၼ်ႈလွင်ႈတြႃး၊ လွင်ႈသွၼ်ႇတေႃႇၵၢၼ် တင်း လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပုၼ်ႈတႆးလၢႆႊလၢႆႊၵွၺ်း၊ မၼ်းယင်းပဵၼ်တႃႇၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႊၼႆႉပႃးယဝ်ႉ။

ၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းၵၢၼ်သႂၢင်းၸႂ်ၶိူဝ်း

ၵၢၼ်တေႃႇသူႈ ပုၼ်တႃႇပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈၽၼ်ဝၢၼ်ၶိုၼ်းပိုၼ်းလင်၊ မၼ်းပဵၼ် ၵၢၼ်သၢင်ႈႁၢၵ်ႈႁိၼ် ပုၼ်ႈတႃႇလွင်ႈၵတ်းယဵၼ် တင်း လွင်ႈတြႃးတႃႇမိူဝ်းၼႃႈႁဝ်းယဝ်ႉ။ သင်ႁဝ်းလူႉသုမ်း ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း၊ ပိုၼ်းႁဝ်း တင်း လွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်တေႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၶိုၼ်းၸိုင် ႁဝ်းၵေႃႈလူႉသုမ်းလွင်ႈၸုၵ်းမၼ်ႈ ၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းယဝ်ႉ။

ၵေႃတႆး ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ပူၵ်းပွင် ၸူဝ်ႊပၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၵၢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းသေ မေႃဝူၼ်ႉၶွပ်ႈထတ်းသၢင်၊ မေႃႁူမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢိၵ်ႇ မေႃဢွၼ်ႁူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဝႃႈ တေလႆႈၵႅတ်ႇၶႄ ပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၶဝ်မဵဝ်းလဵဝ်၊ ယင်းတေမေႃပူၵ်းပွင်တူၼ်ၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸွမ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉ မေႃဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ်တေႃႇ လွင်ႈလူင်ႉလႅင်း၊ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းတင်း ၵၢၼ်ပႂ်ႉပႃးပိူင် ၾၢင်ၶိူဝ်းပႃး။

တၢင်းႁၵ်ႉတေႃႇၶိူဝ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈပွင်ႇဝႃႈတေလႆႈၸင်းပိူၼ်ႈ။ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၼပ်ႉ ထိုဝ်တေႃႇ ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႊႁဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁၵ်ႉတေႃႇလိၼ်မိူင်းႁဝ်း လႄႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈ မၼ်ႈၸႂ်တေႃႇ ႁႂ်ႈတႆး ႁဝ်းသိုပ်ႇၶီးမီးၵႂႃႇ ၸွမ်းၵုင်ႇသၢင်ႈသဝ်းၵူၼ်း၊ ႁႂ်ႈဢဝ်ၵုင်ႇမုၼ် လႄႈ မီးၺၢၼ်ႇ တၢင်းႁူႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း တေႃႇၸူဝ်ႊလုၵ်ႈပၢၼ်လၢၼ် ဢၼ်တေမႃးမိူဝ်းၼႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။